Decanendag

Decanendag 2015

Hogeschool Van Hall Larenstein (VHL), NHL Hogeschool en Stenden Hogeschool organiseerden op donderdag 22 januari 2015 de jaarlijkse Decanendag van Noord-Nederland.

Laat je niet gek maken
Het thema dit jaar was ‘Laat je niet gek maken’. Deze boodschap wilden we ook graag laten meegeven door decanen aan hun leerlingen. Want het kiezen van een studie brengt behoorlijk wat druk met zich mee. Leerlingen merken dat hun studiekeuze bepalend kan zijn voor de rest van hun leven. Op de achtergrond spelen bovendien de ontwikkelingen rondom het sociaal leenstelstel een niet te onderschatten rol. En dat terwijl het al lastig genoeg is om überhaupt een studiekeuze te maken.

Het gestoorde kind
Speciale gast tijdens de Decanendag was Paul Verhaeghe, klinisch psycholoog, psychoanalyticus en hoogleraar aan de universiteit van Gent. De 21ste eeuw typeert Verhaeghe als de ‘eeuw van het gestoorde kind’. Iedereen móet slagen in een door vrijemarktwerking gedomineerde maatschappij, waarin alleen winners en losers bestaan. Sinds 2000 gaat zijn belangstelling vooral uit naar de invloed van maatschappelijke veranderingen op psychologische en psychiatrische moeilijkheden. In zijn lezing gaf Verhaeghe inzichten over hoe dit het werk van decanen inkleurt en pleitte hij voor een grondige mentaliteitsverandering.

Gesprekstafels
Naast de lezing van Verhaeghe konden de decanen aanschuiven bij diverse gesprekstafels onder leiding van professionals uit onderwijs, geestelijke gezondheidszorg en bedrijfsleven. Aan de gesprekstafels werden zij geïnspireerd en geïnformeerd of werd van gedachten gewisseld met collega’s over een onderwerp dat aansloot bij het thema ‘Laat je niet gek maken’.

Paul Verhaeghe        Decanendag 2015

 

Spreker Paul Verhaeghe
Paul Verhaeghe is klinisch psycholoog en psychoanalyticus. Hij werkt als hoogleraar aan de universiteit van Gent. De 21ste eeuw typeert hij als de eeuw van het gestoorde kind. Iedereen moet slagen in de door vrijmarktwerking gedomineerde maatschappij, waar alleen winners en losers bestaan. Sinds 2000 gaat zijn belangstelling vooral naar de invloed van maatschappelijke veranderingen op psychologische en psychiatrische moeilijkheden. Meer over Paul Verhaeghe leest u op zijn website.

In zijn boek Identiteit dringt Paul Verhaeghe door tot de maatschappelijke veranderingen die ten grondslag liggen aan de het veranderlijke ik-gevoel. De kern van het nieuwe ik-gevoel draait om drie problemen: veranderingen in identeitsvorming, in normen en waarden en de consequenties van het neoliberalisme. Wie wij zijn wordt zoals altijd bepaald door de context waarin wij leven. Die context bepaalt op dit moment: Wie geen succes heeft zal ziek zijn. De dwang tot succes en geluk blijkt een keerzijde te hebben: het leidt tot verlies aan zelfbesef, tot desoriëntatie en vertwijfeling. De mens is eenzamer dan ooit, de liefde is moeilijk te bereiken en betekenisvol leven is diepgaand problematisch geworden. De Bezige Bij | ISBN13: 9789023473039

016Eyedisp.

Gesprekstafels/workshops
Hieronder een overzicht van de diverse gesprekstafels/workshops die tijdens de Decanendag werden aangeboden.

Studiekeuzecheck, de stand van zaken
Studiekiezers die willen starten met een hbo-opleiding wordt nadrukkelijk geadviseerd zich aan te melden voor 1 mei. Want alleen dan hebben ze recht op een studiekeuzecheck. Hiermee streven de hogescholen naar minder studie-uitval en studenten die sneller afstuderen in het hoger onderwijs. Geja Kinds en Wietske Drent hebben uitleg gegeven over de studiekeuzecheck bij de drie hogescholen.

Eerst werd de voorkennis van de deelnemers omtrent de studiekeuzecheck (SKC) getoetst. Gaat het bij het SKC om advies of selectie? Selectie. Is de SKC bindend of niet bindend? Niet bindend (indien voor 1 mei ingeschreven), zij het met de kanttekening dat opleidingen de deelname hieraan wel als voorwaarde kunnen stellen voor inschrijving. Is het eenmalig of doorlopend? Eenmalig. Verplicht of vrijwillig. Vrijwillig, maar weer met de kanttekening dat opleidingen het verplicht kunnen stellen én dat de verwachting is dat de meeste opleidingen dit in de toekomst zullen doen. Er was een opvallende en kloppende consensus onder de deelnemers.

Veel deelnemers vertaalden de informatie direct naar de beste adviezen (en loopholes) voor leerlingen. Inschrijven voor meerdere studies voor alle zekerheid en  ‘het maakt dus niet uit of de SKC positief is, als je maar meedoet voor 1 mei’ waren twee van de conclusies. De precieze invulling van de SKC verschilt per hogeschool.

De grote studiereis
Dat veel leerlingen van het voortgezet onderwijs worstelen met hun studiekeuze, lijdt geen twijfel. Het is voor onderwijsinstellingen daarom belangrijk grip te krijgen op het studiekeuzeproces om leerlingen en studenten te kunnen helpen de juiste keuze te maken. In het onderzoek De Grote Studiereis heeft Newcom Research & Consultancy onderzocht hoe de examenkandidaat zich oriënteert en van welke middelen hij in welke fase gebruik maakt. Het blijkt dat scholieren ook nu nog steeds gebruik maken van traditionele middelen als fysieke brochures en het bezoeken van een open dag. Ook de website is een erg belangrijk communicatiemiddel. Via Social Media wordt minder gezocht. Doorslaggevend voor studiekeuze is de inhoud van de opleiding. Na de presentatie van Neil van der Veer van Newcom kwam een interessante discussie op gang over hoe je de leerling kunt helpen in dit proces, waarbij deelnemers hun eigen ervaring inbrachten.

Oriëntatiejaar
Het Oriëntatietraject van de UvA/HvA is een begeleidingstraject van 4,5 maand voor leerlingen die nog geen studiekeuze hebben kunnen maken. Regien Bloch is studiekeuzecoach bij dit Oriëntatiejaar. Het aantal oriëntatietrajecten in de rest van het land neemt steeds verder toe. Echter, wat Bloch betreft zou een dergelijk jaar niet hoeven te bestaan. Een andere invulling van het propedeusejaar (meer gericht op oriëntatie) en de juiste aanpak op de middelbare scholen zou meer resultaat opleveren.
Welke onderdelen van het studiekeuzeproces komen tijdens het oriëntatiejaar naar voren en waar zouden de leerlingen dus al eerder mee in aanraking mee moeten komen? Regien Bloch pleit er vanuit haar bevlogenheid voor zoveel mogelijk stress weg te nemen bij de studiekiezer en goed met hem in gesprek te gaan.
Vraag niet alleen welke studie ze willen doen maar vraag vooral ‘wie ben je?’ en ‘wat heb je voor een studie over?’, leer de leerlingen hun keuzeproces onder woorden brengen (presenteren, biografisch schrijven), laat de leerlingen een opleiding ervaren (werkveldoriëntatie, meeloopdagen), geef complimenten en vertel leerlingen waar ze goed in zijn, geef ze vertrouwen en laat ze met name op basis van hun verstand én gevoel een keuze maken. Meer info over het oriëntatiejaar van de UvA/HvA: www.orientatiejaar.nl .

Studieloopbaanbegeleiding: de nieuwste inzichten
Hermine de Wolf houdt zich bezig met studieloopbaanbegeleiding (slb) bij Hogeschool VHL. Aan de hand van haar ervaringen bij de opleiding Bos- en Natuurbeheer in Velp vertelde ze over de verschuivingen in het slb-beleid die de afgelopen tien jaar hebben plaatsgevonden, zoals:
– meer aandacht voor studeergedrag;
– van aanbod- naar vraaggestuurd slb-programma;
– spaarzaam zijn met reflectie en dit proces beter begeleiden;
– intensiever contact met decanaat, door toename van het aantal studenten met een
functiebeperking;
– slb’ers zoeken die geschikt zijn voor deze rol.

Tijdens de workshop kwam er een leuke discussie op gang over hoe de begeleiding en beroepsoriëntatie georganiseerd is in het vo, mbo en hbo. Vierdejaars studente Bos- en Natuurbeheer Birgit vertelde hoe zij haar keuzeproces heeft ervaren en deelde haar ervaring met studieloopbaanbegeleiding. Uit een peiling onder de studenten blijkt dat zij de volgende vier punten belangrijk vinden bij slb:
– een slb’er moet betrokken en bereikbaar zijn;
– individuele gesprekken zijn waardevol;
– wees spaarzaam met reflectieopdrachten;
– veel aandacht voor beroepsoriëntatie.
De workshop eindigde met een aantal prikkelende stellingen.

Denk relaxed
Hoe ontstaat faalangst en hoe ga je ermee om? Hoe herken je het bij studenten? Hoe kunnen studenten beter functioneren in hun studie en ook daarbuiten wat gemakkelijker door het leven gaan? Denk basis-GGZ biedt individuele of groepsbehandelingen en geeft studenten onder meer faalangsttraining. Uitgangspunt zijn de eigen kracht en vaardigheden om problemen op te lossen. Het basisproces van de behandeling bestaat uit 3 stappen: Wat heb ik?, Wat kan ik zelf doen? en Wat kan Denk doen?
In haar workshop gaf Wendy Folkersma van Denk voorbeelden van waar studenten en werkenden tegenaan lopen. Deelnemers werden actief betrokken door een test te maken en door een ontspanningsoefening te doen. Hiermee konden ze zelf ervaren wat het oplevert om inspanning en ontspanning af te wisselen.

De Associate degree
De studentenpopulatie wordt steeds diverser als je kijkt naar vooropleiding, belangstelling, niveau en leeftijd.  Daarnaast is de arbeidsmarkt steeds verder gedifferentieerd. Tot een aantal jaar geleden kon de mbo’er of havist binnen het hbo alleen kiezen voor een vierjarig bachelortraject. Voor een aantal functies op de arbeidsmarkt waren kandidaten daarmee ‘overschoold’.  Daarnaast bleek een aantal mensen op te zien tegen (nog) vier jaar studeren.
De Associate degree (Ad), een tweejarige studie op hbo-niveau, voorziet in een behoefte bij zowel werkveld als studenten. Nina Spithost van Stenden Hogeschool gaf een duidelijke uitleg over deze relatief nieuwe studies, die als volwaardige opleiding moeten worden gezien. De Ad’s worden door verschillende opleidingen verschillend ingevuld. Spithost vertelde dat het werkveld ook een belangrijke bijdrage levert aan de inhoud. Na het behalen van de Ad kunnen afgestudeerden goed terecht in het werkveld, of toch verder studeren voor de bachelor.